Muhamed Sytari

"Urtësia është plaçkë e humbur e besimtarit"

(Në porositë e tij të shumta, që mësojnë muslimanin sesi të veprojë në jetën e tij) 

 Në porositë e tij të shumta, që mësojnë muslimanin sesi të veprojë në jetën e tij për të gjetur dobinë dhe vlerat më të mira për të dhe rrethin e tij, Profeti Muhammed (a.s), thoshte: "Urtësia është plaçkë e humbur e besimtarit"[1]

   Nisur nga kjo porosi profetike, edhe Hafiz QamilTresi, si një njeri i dijes dhe i përkushtimit ka lënë gjurmë interesante në përkujdesjen e tij për ta kërkuar urtësinë, të dobishmen dhe aktualen kudo qoftë ajo; edhe në një gazetë sportive!? Po, në një gazetë sportive, si "Sporti Popullor"!

   Në bibliotekën e tij, Hafizi ka lënë të gjalla gjurmët e botëkuptimit dhe formimit të tij të thellë besimor e intelektual. Një ndër këto gjurmë është edhe një pjesë e prerë e gazetës "Sporti Popullor", ku në fokusin e Hafizit është një artikull i mjekut të njohur sportiv Lluka Heqimi, i titulluar: "Këshilla sportistëve: Të luftojmë duhanin". Ajo që më tërhoqi vëmendjen për ta shkruar këtë fakt, ishte se bashkangjitur me këtë pjesë gazete, ndodhej edhe një fletë e palosur, ku me shkrimin e tij Hafiz Qamil Tresi ka shkruar pjesë të ndryshme nga ky shkrim, si për t'i ruajtur e për t'i patur si argument në bisedat e tij të ndryshme (në këtë rast kundër duhanit). Në shkrimin e cituar, ndër të tjera thuhet: "... Duhani influencon keq në sistemin e frymëmarrjes. Tymi i duhanit ngacmon rrugët e frymëmarrjes, jep inflamacionin kronik të tyre, dëmton mushkëritë. Tymi i duhanit, me substancat e tij, kur futet në mushkëri hyn në gjak dhe aty lidhet me rruazat e kuqe (hemoglobinat). Në vend që t'i lirojë vendin oksigjenit të nevojshëm, nikotina qarkullon me rruazat e kuqe. Këto të fundit humbasin për 12-24 orë aftësinë për të freskuar indet me oksigjen....

   Duhani influencon keq në sistemin e tretjes. Duhani pengon punën normale të stomakut e të zorrëve. Me anë të studimit radiologjik është parë se 15 minuta qysh pas pirjes së duhanit puna aktive e stomakut pushon për 20-30 minuta. Me kalimin e kohës ata që pinë duhanin vuajnë nga gastriti dhe më vonë nga ulçëra. Prof. S.M. Nekrasov ka bërë një studim në 1150 burra. Prej këtyre 761 pinin duhanin dhe 389 nuk e pinin. Ulçera e stomakut u pa tek të parët 18.5 përqind dhe tek të dytët 1,5 përqind...

   Duhani influencon keq në sistemin muskular. Nikotina e ul shumë aftësinë në punë. Forca muskulare ulet fare... Është konstatuar se fituesit e garave të notit janë sportistë që nuk e pinë duhanin, kurse ata që kanë zënë vendet e fundit pinin shumë duhanin. Zezaku Ovens, vrapuesi i distancave të gjata V. Kuc, etj. nuk kanë pirë asnjë cigare gjatë karierës së tyre sportive.

   Duhani influencon keq në zemër dhe në enët e gjakut. Gjatë pirjes së duhanit helmi futet në zemër dhe në enët e gjakut, duke dëmtuar zemrën deh shkakton ngushtimin e enëve të gjakut. Të përdorish 30-40 cigare në ditë do të thotë që enët e gjakut të qëndrojnë të ngushtuara vazhdimisht...

   Ç'kanë thënë për duhanin: ... Kur e la duhanin, Leon Tolstoi tha: "Që nga ajo kohë unë u bëra një tjetër njeri. Punoj 5 orë pa ndërprerje, jam bërë më i freskët...". Gëteja shprehu këtë mendim kur e la duhanin: "Duhani është i mirë vetëm për njerëzit jo produktivë"..."[2]

   Hoxhallarët shqiptarë, përherë na kanë mësuar të jemi objektivë në kërkimin e diturisë e urtësisë dhe njëkohësisht, nëpërmjet këtij botëkuptimi, ata na kanë edukuar edhe me një frymë kombëtare për t'u patur zili, sikurse është rasti i dijetarit shkodran H. Vehbi Sulejman Gavoçi, për të cilin ish-Kryetari i Bashkësisë Islame të Kosovës, Dr. Rexhep Boja kujton: "Prof. Vehbiu është edhe atdhetar i flaktë dhe për dallim nga dijetarët e tjerë shqiptarë që kanë jetuar dhe vepruar në botën arabe, ai dallohet për ruajtjen e gjuhës amtare (shqipe). Jo rrallë na konvokonte kujtime nga Shkodra e tij e dashur, vendlindja e tij, të cilën siç na thoshte shpeshherë, e ruante me mburrje e krenari në zemrën dhe shpirtin e tij.

   Tash, kur i kujtoj ato çaste, nga kjo distancë kohore tridhjetë e sa vjeçare, më kujtohet zhgënjimi i tij i madh për sistemin e atëhershëm komunist, për të cilin thoshte se do ta shkatërronte Shqipërinë, shqiptarët dhe fenë e tyre. Përkundër atij zhgënjimi, ai, megjithatë mbante lidhje me vendlindjen e tij dhe sa herë që i bëja vërejtje se pse po e lexonte “Zërin e popullit”, ai më thoshte “vetëm për të mos e harruar shqipen time të dashur dhe, së paku të m’i përkujtojë emrat e qyteteve”.

   Leximin e literaturës në shqip na e rekomandonte edhe ne studentëve dhe na thoshte se së shpejti Shqipëria do të ketë nevojë për ju më shumë se për mjekë e inxhinierë."[3]

 

Nga monografia e thirrësit islam Muhamed Sytari:

“Hafiz Qamil Tresi- në gjurmët e një biblioteke që sfidon heshtjen e kohës”,

Shkodër, 2006.