Muhamed Sytari

Teravia e pesëmbëdhjetë, në xhaminë e fshatit Zogaj

( Shkodër, më 14 shtator 2008)  

   Pastërti, rregull, ndriçim, qetësi, shije! Këto janë pesë cilësi dhe veçori, me të cilat mund të mburret fare thjeshtë xhamia e fshatit Zogaj, buzë liqenit të madh të Shkodrës.

   E lyer me të bardhë nga jashtë, e rrethuar me një derë të hekurt, me punim dekorativ,  e ndriçuar nga një prozhektor i madh në ballë të hyrjes dhe nga dritat përreth ballkonit të minares, xhamia e Zogajve të fton që në momentin e parë të kontaktit me të për ta vizituar e për t’u falur në të.

   Nga brenda, xhamia është e mirëmbajtur, e pastër, tërheqëse, e ndriçuar mjaft mirë dhe e gatshme të të dhurojë prehje dhe butësi shpirtërore, të cilat nuk mungon t’i ndjeshë me të hedhur hapin e parë në brendësi të saj.

   Teravinë e kësaj nate erdhëm ta falim pikërisht në xhaminë buzë liqenit, ku kënaqësia gjatë faljes së namazit dhe prehja na u bënë bashkëudhëtarë!

   Ambienti i faltores ishte i pajisur me të gjitha orenditë e nevojshme për një xhami të vogël e mikpritëse.

   Mihrabi, i punuar me dekoracione orientale, kishte ndriçim të bollshëm, që reflektonte ëmbëlsisht mbi ngjyrat e gjalla, që i shtonin bukuri. Në ballë të tij ishte shkruar ajeti kur’anor: “Dhe (mua më shpallet) se vërtet xhamitë janë veçant për ta adhuruar All-llahun, e mos adhuroni në to askë tjetër me All-llahun!”[1], e pak më poshtë, mbi kokën e tij, mbi pllakat e qeramikës, një pjesë e ajetit kur’anor: “Pra, kthehu anës së xhamisë së shenjtë (Qabes)”[2].

   Minberi ishte punuar me shumë delikatesë dhe shije, me dekoracione të këndshme dhe qetësuese për syrin. Përballë tij, qëndronte një minibibliotekë, në raftet e së cilës qëndronin sëbashku, Mus’hafi Sherifë, librat e dijetarëve të shquar dhe ilmihalët e ndryshëm me rregullat e abdestit, faljes etj. Pranë vendit të imamit, në cepin e majtë të mihrabit, ishin vendosur dy mikrofonë që shërbenin për të përcjellur zërin e prijësit të namazit në ambientin e brendshëm, në minare e përreth xhamisë.

   Xhamia ishte e shtruar me parket, me tavan dërrase dhe veshje druri për anësoret e mureve të saj.

   Në xhaminë e Zogajve, gjetëm imamin e saj, vëllanë e dashur, teologun Ylber Rupa, me të cilin kam kaluar disa vite studimi në Damask të Sirisë. Ai, i përket gjeneratës së parë të studentëve shkodranë të dërguar për studime teologjike në Damask. Kur kam shkuar atje, në fillim-shtatorin e vitit 1993, ai sapo kishte kryer vitin e parë të Institutit të Gjuhës Arabe për joarabët dhe vazhdonte të dytin. Në konviktin, ku jetonim sëbashku me studentë nga 52 shtete, nga e gjithë bota, kemi lënë kujtime e mbresa të paharrueshme, plot dashamirësi, përkushtim human, ndihmë, sakrificë e harmoni.

   Pas faljes së jacisë, nën drejtimin e tij, teravia kaloi shumë ëmbël, me një prehje shpirtërore e qetësi të pakrahasueshme. Ishte nata e parë që drejtoja i vetëm njëzet rekatet e teravisë dhe vitrin e jacisë, ndryshe nga netët e tjera, ku këtë e bënte thirrësi islam Lavdrim Hamja, ose të dy sëbashku, duke e ndarë “hisen” e rekateve në dy pjesë.

   Pas lutjes në gjuhën shqipe, në përfundim të virdit, kisha dëshirë të shprehja kënaqësinë dhe qetësinë shpirtërore që gjeta në këtë xhami e që m’u bë dhuratë në këtë natë të madhe. Isha i lumtur, se përtej streseve të ditëve tona, thatësirës së realitetit të përditshëm shqiptar e atij shkodran, egërsisë dhe arrogancës rutine në rrugët e qytetit plot tymnajë djegjesh e smog papërgjegjshmërie qytetare e shoqërore, kisha gjetur pak çaste qetësie e visali, në prehërin e xhamisë së Zogajve, në skajin më të largët të qytetit, atje, buzë liqenit, ku bashkohen pastëria atmosferike, me dlirësinë e qiellit dhe freskia e ajrit me transparencën e ujit që rrjedh i lirë në një botë të pafund e të kaltërt..!