Muhamed Sytari

Këshilli Evropian për Fetvatë dhe Studimet Islame, diskuton në Suedi rreth çështjes së Komunikimit Islam në kohën e globalizmit

(Islami është feja e së ardhmes dhe muslimanët shqiptarë duhet që ta vërtetojnë këtë) 

 

Hyrje

U bë kohë që në vendin tonë, këmbanat për degjenerimin e imazhit të Islamit dhe muslimanëve, individë e bashkësi, po bien pa rreshtur.

Në mënyra të ndryshme, shumë prej atyre që kanë vendosur të jenë protagonistët apo aktorët realizues të skenareve të ndryshme antiislame në Shqipëri, po mbushin ekranet televizive me "recitimet" dhe "këndimet" e tyre të shumta, here pas here.

Nga ana tjetër, edhe pala muslimane nuk ka ndejtur pa dalë në skenë, përballë këtyre "aktorëve" të mirëpërgatitur, ndonëse sulmet e çuditshme ndaj tyre, prej atyre që na ligjërojnë edhe për shembujt e bashkëjetesës ndërfetare në Shqipëri, kanë qenë të habitshme, por jo shokuese duke marrë parasysh përkatësitë e tyre të ndryshme .

Megjithatë dhe duke u munduar për të harruar të kaluarën e largët e të afërt dhe duke u përpjekur për të drejtuar paksa kahjen e lëvizjes së komunikimit islam në rrethet tona, them se muslimanët shqiptarë, prijës e pauses, duhet të përfitojnë nga gabimet e vëllezërve të tyre në skenat e ndryshme të ngjarjeve historike gjatë shekullit që kaloi.

Nuk është e domosdoshme që të përsëriten veprimet e gabuara të të kaluarve, pasi kush provon të provuarën vërteton të kaluarën, por duhet menduar për të ardhmen nga këndvështrimi ynë dhe realiteti shqiptar, sepse këtu jetojmë.

Përpjekjet për ndryshime dhe reforma në komunikimin tonë, nëse nuk do të zhvishen nga emocionet e rastit, dëshirat dhe egot, si dhe nëse do të bien pre e influencave të jashtme antiislame ndaj thirrjes tonë të pasqyruara në media, si dhe nga adoloshentizmi në mendim e veprim, nuk mund të jenë të suksesshme dhe për pasojë do të vazhdojmë të dëgjojmë këmbana e këmbana, derisa të plotësohen skenaret denegruese antiisalme, para syve tanë dhe ne të mbetemi spektatorë…

Islami është feja e së ardhmes dhe muslimanët shqiptarë duhet që ta vërtetojnë këtë, duke e paraqitur atë në formën më të bukur e më të pranueshme përpara njerëzve, në mënyrë të shkallëzuar; duke filluar me bindjen e plotë, zhveshjen nga ndjenja e inferioritetit në rastin e shfaqjes së përkatësisë fetare dhe më pas me zbatimin e hartës së rrugës hyjnore të pasqyruar në Kur'an e në Traditën profetike, për të menduar e për të vepruar me urtësi dhe duke njohur realitetet.

Ekstremizmat nga njëra anë dhe fanatizëm- ngurtësizmat nga ana tjetër nuk do të sjellin vetëm se përplasje të rrezikshme dhe shkatërruese, në mes të vetë muslimanëve shqiptarë, pike së pari dhe në me tyre dhe realitetit të ri shqiptar politik, ekonomik e kulturor dhe do të realizojnë planet e gazetave e revistave, duke mbushur faqet e tyre.

Koha është që të hedhim sytë nga drejtuesit tanë shpirtërorë dhe intelektualë dhe të shohim se ku kanë mbërritur dhe çfarë kanë konkluduar që të përfitojmë nga ta dhe të na shërbejë kjo si ndihmë për t'ju përshtatur realitetit tonë, për të dhënë secili më pas atë që ka mundësi për ndryshimin apo drejtimin e këtij realiteti në rast shtrembërimi, ose vazhdimin e tij në rast miratimi.

Materiali i mëposhtëm është argument i shpirtit të madh islam që i shkon edhe kësaj kohe, që nëse do të mësohemi ta aplikojmë dhe të ecim konform kësaj mendësie, mendësisë së reformës, do të përfitojmë dhe do të kontribojmë për të paraqitur në të vërtetë imazhin e fesë tonë dhe ndikimin e saj në individë e shoqëri. Përndryshe do të vazhdojmë të nxjerrim në pah të palarat, duke zënë vendin e grave të papuna, nëpërmjet atyre pak mediave që mezi presin të marrin kësi lloj lajmesh prej nesh!?

 

*** *** ***

 

Ndryshimi i formave të thirrjes islame

Diskutoi Këshilli Evropian për Fetvatë dhe Studimet Islame, në takimin e tij të rastit në Suedi nën kryesimin e Dr. Jusuf Kardavit dhe pjesëmarrjen e një numri të konsiderueshëm dijetarësh, rreth çështjes së komunikimit islam në kohën e globalizmit.

Këshilli vendosi që komunikimi islam bashkëkohor, ka nevojë të domosdoshme për ndryshime në mënyrat e thirrjes, format e komunikimit dhe artet e mësimit.

Sikurse vendosi se ka ardhur koha të kalohet nga forma rutine dhe paraqitja e jashtme në vërtetësi dhe brendësi të çështjes.

Nga fjalët në vepra dhe nga emocionalizmi në mendësinë shkencore.

Nga vështirësimi dhe largimi i njerëzve nga feja, në lehtësimin dhe sihariqimin e tyre me fe.

Nga ngurtësimi dhe imitimi i verbër, në ixhtihad dhe reformë.

Nga fanatizmi dhe mbyllja në shpirtmadhësi dhe shpirt lëvizje.

Nga ekstremizmi në mesatarizëm dhe barazpeshë, nga dhunimi mendor dhe hakmarrja në mirësi dhe mëshirë.

Nga divergjencat dhe përçarja në bashkim dhe bashkëpunim, sipas sistemit kur'anor të komunikimit fetar.

 

Thirrja me urtësi dhe pjekuri

Këshilli, bëri thirrje gjithashtu në thirrjen e muslimanëve me urtësi e pjekuri, duke sqaruar se urtësia është kuptimi i argumenteve shkencore e të fshehta dhe atyre logjike e të qarta.

Dhe se duhet t'u flasim njerëzve sipas mendësive të tyre, jo vetëm sipas gjuhëve që posedojnë, madje t'i flasim çdo populli  me atë që korrespondon me realitetin e tyre, problemet, gradët intelektuale e njerëzore, sfidat, dhimbjet e shpresat e tyre, si dhe mëshirën në sistemin e lehtësimit, në fetva dhe sihariqimin në thirrje!

Të kihet parasysh rregulli në çështjet bazore e ato parësore, pastaj thirrja në çështjet filiale, si dhe shkallëzimi nga temat dogmatike dhe morale në filialet dhe pjesët e tyre.

Ndërsa pjekuria ose shprehja e ëmbël, është komunikimi me zemrat dhe ndjenjat fisnike, për t'i lëvizur drejt mirësive, ndërkohë që Kur'ani e ka vërtetuar dhe theksuar me të madhe komunikimin e ëmbël me tjerët, që vjen me mënyrat e bukura të dialogimit dhe zgjedhjen e mirë të tematikës së bisedës dhe formën së saj, si dhe barazpeshën në mes të frikësimit dhe sihariqimit me argumentet e sakta, jo me tregimet fantastike dhe transmetimet e dyshuara.

Largimin nga frikësimi i njerëzve me vdekjen dhe dënimin e varrit, saqë njeriu arrin në pesimizëm dhe ankth pas gjithë kësaj, dhe largimin nga përdorimi i mënyrave nxitëse, si lutja që Zoti (xh.sh) t'i shkatërrojë të gjithë kristianët e çifutët dhe t'i bëjë jetimë fëmijët e tyre dhe vejusha gratë e tyre, gjë për të cilën nuk kemi asnjë argument të saktë që na e lejon një gjë të tillë në lutje!

Dialogu me kundërshtarët me mënyrat më të mira, d.m.th, në format më të larta dhe më të përshtatshme.

Prej këtu veçohet edhe zgjedhja e tematikave të përbashkëta me kundërshtarët, të cilat janë të shumta, si: përballimi i ateizmit, nudizmi, krimi, ndotja e ambientit, të drejtat njerëzore, liritë individuale, familja, çështjet e nënës dhe fëmijës, moralet njerëzore, etj, duke mos u përqendruar në pikat divergjenciale e të nxehta.

Prej komunikimit me pjekuri është edhe largimi nga mospërfillja e tjetrit dhe nënçmimi i besimit dhe mendimeve të tij dhe përpjekja për të mos e bërë të ndjejë humbjen apo kënaqësinë e triumfit mbi të, duke i qëndruar strikt bazave dhe rrënjëve në paraqitjen e Islamit!

 

Ndryshimi i disa emërtimeve

Këshilli, i bëri thirrje muslimanëve për ndryshimin e disa emërtimeve në komunikimin e tyre fetar, të cilat, po të bëhen nuk ndryshojnë thelbin e çështjeve përkatëse, si shembulli i termit qafirë që mund të emërtohen si jomuslimanë, pasi ky term nuk e ndërron thelbin e fjalës, aq më tepër që Kur'ani nuk ka folur për ehli kitabët (kristianët dhe jehuditë) vetëm se me mënyrat më të larta e më fisnike dhe nuk i ka quajtur jomuslimanët qafirë, vetëm se në dy ajete dhe për shkaqe të veçanta të lidhura ngusht me temën e besimit dhe shoqërimin e Zotit në adhurim.

Në këtë pikë mund të përmendim edhe përdorimin e termit vëllazërim në marrëdhëniet ndërnjerëzore, pasi të gjithë Profetët komunikuan me popujt e tyre me gjuhën e vëllazërisë, sikurse dihet se Profeti (a.s) u ngrit në këmbë për xhenazen e një çifuti dhe tha: "A nuk është njeri"?

Nuk ka asnjë problem fetar nëse do të zhvillojmë marrëdhënie pune me jomuslimanët pasi ata janë vëllezër në njerzillëk, pasi vetëm në marrëdhënie me ta, ata mund të shohin mirësitë dhe moralin e Islamit dhe muslimanëve, sepse sistemi islam është i bazuar në mëshirën dhe respektimin e krejt njerëzve, sado që ata të mos jenë armiq e abuzues- dhunues!

 

Veçoritë e komunikimit islam

Veçoritë e komunikimit islam në kohën e globalizmit mund të përmblidhen në këto pika:

     Të merret parasysh vendi i të komunikuarve, koha, rrethanat dhe gjuha e tyre, në mënyrë që të jetë thirrje e qartë, sikurse porosit Kur'ani vazhdimisht.

     Të merret parasysh natyra e afrimit ndërnjerëzor, që e ka bërë botën si një fshat të vetëm, gjë që bën të kihet kujdes në zgjedhjen e termave dhe tematikave të diskutimit, duke poseduar edhe këto veçori:

1.      Besimi në vahjin (revelatën hyjnore) pa hedhur pas qafe logjikën,

2.      Të qenurit bashkëkohor, duke ruajtur rrënjët,

3.      Të thërrasë për spiritualizëm, duke mos lënë pas materializmin,

4.      Të thërrasë për seriozitet dhe përkushtim, duke mos harruar argëtimin dhe pushimin,

5.      Të ketë parim universalizmin, duke mos lënë pas dore lokalizmin,

6.      Të menduarit për të ardhmen, duke mos harruar të kaluarën,

7.      Të ketë parim lehtësimin në fetva dhe në thirrje,

8.      T'i japë hakun femrës dhe të mos i bëjë padrejtësi mashkullit,

9.      Të mohojë terrorizmin e ndaluar dhe të mbështesë xhihadin legjitim,

10.  Të mbrojë të drejtat e pakicave dhe të mos i hyjë në hak shumicave,

11.  Të thërrasë për ixhtihad, duke mos i kaluar bazat e kufijtë, duke patur parasysh këto pika në çështjen e ixhtihadit:

    Nuk ka ixhtihad pa thellim të mjaftueshëm në dituri,

    Nuk ka vend për ixhtihad në çështjet absolute,

    Nuk na lejohet t'i bëjmë çështjet hamendësore, absolute,

    As ngjitjen e jurisprudencës me hadithin, duke anashkaluar rregullat dhe limitet e secilës prej tyre si shkenca më vete,

    Të ruhemi nga të rënët nën presionin e realitetit, duke lënë pas dore vendimet dhe rregullat e fesë,

    Të mirëpresim çdo të re dobiprurëse, duke mos harruar shpirtin e kohës dhe kërkesat e saj, si dhe t'i hapim zemrat tona ndaj gabimeve të muxhtehidit.

 

Konkluzion

Duhet me doemos që të ndërrojmë mënyrat e komunikimit islam në këtë kohë, kohën e globalizmit, me forma që afrojnë të larguarit dhe të hutuarit në sistemin islam, bazat e tij besimore, morale e legjislative dhe që largojnë dyshimet e ndryshme që komunikimi i ashpër bëri që njerëzit të largohen prej nesh dhe të flasin kundra fesë tonë, në mënyrë që Islami i pastër të mbërrijë në mbarë botën.

 

Përktheu nga arabishtja

dhe shoqëroi me hyrje

 

Muhamed SYTARI

Thirrës islam- Shkodër

                                                                   

 

 Shkodër, më 17. 11. 2003