Imam Muhamed Sytari

I fundit i një epoke…

(Në kujtim të mikut tim, Bashkim Dizdari) 

“Hoxhë! E kam kuptu se kjo botë nuk vlenka asgja! Kam qejf me fillu me ardhë në xhami! Bile që nga kjo radhë do të vij të fali xhumanë!”. Kjo ishte fjalia më e ngrohtë, por edhe më potente që kisha dëgju më parë prej mikut tim. Jo për faktin e thjeshtë se ai do të vinte në xhami për faljen e namazit, me gjithë madhështinë e këtij haberi, jo! Por, sepse ai në vetëvete kishte filluar të reflektonte botën e përtejme, ku pa dyshim namazi dhe adhurimet në përgjithësi janë pjesë e dritës që bart në vetëvete ajo botë!

Të xhumanë që pasoi takimin tonë, nga minberi vura re prezencën e tij. U gëzova pa masë dhe natyrshëm që ndjeva edhe pak emocion. Ishin emocionet e prezencës së tij, të parës prezencë në xhaminë e Tophanës. Pas përfundimit të namazit dhe riteve që pasojnë të xhumanë, u takuam. “Do të vij edhe të xhumanë e ardhshme”- më tha, duke buzëqeshur. Me siguri që ishte ndjerë mirë e ngrohtë në xhaminë tonë! Me siguri që drita e të përtejmes kishte nisur të feksonte edhe më shumë në brendësinë e tij! Me siguri që shpirti i tij kishte nisur të përmallohej për të përtejshmen dhe drejt saj po përgatitej të fluturonte në paqe...

Një natë, në prag të jacisë, një telefonatë befasuese më bëri të mendoj se koha i ishte afruar... Më lajmëronin se miku im ishte pranë pragut të ndarjes nga kjo botë, në prag të takimit me të përtejmen...

I shtrirë në shtratin e ndarjes, ai nuk lëvizte. Frymëmarrja e shoqëruar me ndonjë rënkim fare të lehtë, si rënkimet e ndarjes nga të dashurit e kujtimet e tyre, ishte e vetmja gjë që thyente heshtjen e dhomës. U ula pranë tij. Ai, si ta ndjente prezencën time, lëvizi të djathtën e tij drejt meje. E shtrëngova dhe nisa të lutem së bashku me të, për të..! E teksa lutjet pasonin njëra-tjetrën, me sytë e mbyllur nisa të kërkoj në anekset e kujtesës, aty ku ka një vend për miqësitë e pastra e të sinqerta. Aty qëndronte edhe miku im me botën dhe shpirtin e tij karakteristik. Ashtu, sportiv e i qeshur, me batutën e gatshme në gojë, me qytetarinë dhe humanizmin e tij.

Ishte viti 1991. Atij, së bashku me shumë të tjerë, kaderi u kishte ardhur të ishin nismëtarë të hapjes së një medreseje të thjeshtë e modeste. Ajo kishte pak orendi, pak nxënës, pak përkrahje, por... kishte shpirtin e sinqeritetit të tyre, përkushtimin, këmbënguljen, pastërtinë e nijetit...

Viti 1992. Kaderi më kishte sjellë të ulem në bankat e klasës së nëntë. Në mesin e shokëve të klasës, pa dyshim që ai tregohej me gisht, si mësues “kampion”!
Viti 2001. Medreseja ishte po aty. Jo më e vogël, jo më me pak nxënës, jo më pa përkrahje! Edhe ai vazhdonte të ishte aty. Edhe unë gjindesha aty, por... tashmë isha kthyer mësues! Ishim bërë “kolegë”!

Vitet kaluan njëri pas tjetrit. Miqësia jonë u shtua. Ai, ndonëse mësuesi im në moshë, ishte bërë njëri ndër miqtë më të dashur e të afërt, në shoqërinë e të cilëve koha fitonte dimensione të mrekullueshme.

Edhe kur medreseja ndërroi godinë dhe nisi të merrte pamjen e një instituti serioz e me emër dinjitoz, ai së bashku me medresenë, vazhduan rrugëtimin e madhështisë e të përkujtimit për mirë, në të mirë.., derisa një ditë, diku nga fundi i nëntorit 2009, ai... Atë ditë teksa e vështroja të ngjitej në katin e dytë, kuptova se diçka nuk shkonte si përherë. “Hoxhë!”- më tha, duke më bërë me shenjë të afrohem. “Kam vendosur të ndalem këtu! Me ndërgjegje, nuk mundem më, jam lodhë!”.. dhe që atë ditë ai nuk u pa më në shkollën, për të cilën kishte kontribuar mund e djersë, për vite e vite... Në fakt, ajo ditë e fund nëntorit 2009, ishte edhe fundi i një epoke! Ai ishte i fundit nga nismëtarët që vazhdonte të jepte nga kontributi i tij për medresenë. (Ah, kjo medrese dhe historia e saj e pashkruar!?) Me siguri e kishte konsideruar atë si fëmijën e tij dhe natyrshëm që ishte i gëzuar teksa e shihte të hidhte shtat e të rritej dita-ditës. Tashmë momenti i ndarjes ishte afruar... Atë ditë, teksa largohej nga medreseja e tij, nuk e kishte menduar se nuk do të kthehej më fizikisht në të. Ishte dita e fundit dhe ndarja ishte bërë realitet! Epoka e tij (dhe e tyre) tashmë e kishte mbyllur kapakun e fundit të jetës! Nga ai moment, ai dhe ata, i përkisnin kujtimeve të bardha të së shkuarës!

Për një moment, shiriti i kujtimeve u ndërpre. Ai lëvizi dorën. Seç kërkonte... Pak pika nga uji zemzem ia freskuan buzët dhe ai mori të qetësohej e të prehej në paqen e zemzemit e, në krahët e tij mori të largohej nga kjo botë...

E shtrëngova dorën e tij dhe me lutjet e fundit në gojë u ngrita në këmbë. Edhe të afërmit kishin të drejtë t’i shtrëngonin dorën për të fundit herë... Teksa po dilja nga dhoma, ndala hapin, u solla me fytyrë nga ai dhe u ktheva t’ia shtrëngoj dorën, sërish... Ishte shtrëngimi i fundit. Ishte përshëndetja e ndarjes...

Pas rreth një ore një telefonatë më prishi qetësinë e kujtimeve. Ai, ishte nisur drejt së përtejmes... Ai, nuk ishte më... U ndjeva i varfër nga mungesa e tij!

Dje, teksa qëndroja mbi kokën e tij, imam, me zemër lutesha që udhëtimi i tij të ishte i mbarë e, nëpërmjet bardhësive të lutjes, veprave të mira, namazit të xhumasë, agjërimit e ujit zemzem, të mbërrinte në vendin e paqes e sihariqeve të Krijuesit...

Dje, teksa e përcillnim për në vendin e origjinës, u ndjeva sërish i varfër nga mungesa e tij. Ndërsa sot, e ndjej se jam më i varfër se dje... Ai u largua pa kthim...

Kujtimi i tij do të vazhdojë të më shoqërojë, sa herë do  të ngjitem e të do të zbres shkallët e medresesë, sa herë do të qëndroj hatib nga minberi i xhamisë sime, sa herë do të kujtoj bankat e medresesë së vjetër...

Me siguri dikujt, ndonjë ditë do t’i bjerë ndër mend që emrin e tij dhe të njerëzve të epokës që u mbyll me ndarjen e tij nga kjo jetë, t’i gdhendë në një pllakë të madhe përkujtimore në hyrje të medresesë, në pllakën e memories së vetë medresesë së Shkodrës!

Në mëshirë të All-llahut, miku im!

 

Muhamed Sytari
Shkodër, më 13 janar 2010