Muhamed Sytari

Hoxhallarëve të rinj në vendin tim...

(Këto janë me të vërtetë shenja përgëzuese për vendin tonë) 

Shejkh Vehbi Sulejman Gavoçi

 

 

   Na erdhi dhurata e Zotit (xh.xh), kur na solli lirinë fetare rishtazi, pas kaq shumë vitesh. Që atë ditë e deri sot, edhe në të ardhmen, feja po përhapet me mënyra të ndryshme, qoftë me anë të logjikës dhe të besimit, apo me anën e dashurisë për fenë, qoftë me anë të medias dhe informacionit, me anën e shkencës dhe të dijes, apo me anë të studentëve, që po lënë vendet e tyre për të mësuar fenë islame, në shkolla të ndryshme të botës islame, si në: "Ez'her" të Kajros, në Universitetin "Ebu Nur" të Damaskut, në Ajn të Emirateve, në Tripoli të Libisë, në "Xhamial- islamije" të Medines së ndriçuar, në Malejzi, Turki etj, krejt si bletët, që shpërndahen në lule të ndryshme, për të thithur nektarin, që më vonë do të kthehet në mjaltë.

E pamë fenë tonë të përhapej ndër njerëz edhe nga hoxhallarët e vjetër që e ruajtën atë me anë të dijes, në kohët më të egra për këtë vend, edhe nga rinia, që po mëson dhe po zbaton çdo ditë e më shumë fenë, me falje të namazit, agjërim të Ramazanit, dhënie të zekatit, shkuarje në haxh, etj. Edhe miqtë arabë që erdhën për të na ndihmuar shpirtërisht dhe materialisht kanë rolin e tyre në këtë proces.

Sa bukur është sot, kur del në rrugë dhe të sheh syri vajza të reja që kanë mbuluar krejt trupin dhe po ruhen, së bashku me vëllazërinë e tyre, nga rruga e shtrembëruar dhe devijimi moral e intelektual.

Sa bukur është sot, kur të shohin sytë disa djem të rinj, të cilëve u shndrit fytyra, shpesh herë e zbukuruar me një mjekër të lehtë, nga besimi në zemra.

Këto janë me të vërtetë shenja përgëzuese për vendin tonë, kur mendojmë se si kemi qenë para dhjetë-pesëmbëdhjetë vjetëve e më përpara dhe si jemi sot dhe shpresojmë që të zgjerohet, zbukurohet dhe të zmadhohet pamja e vendit tonë, me bijtë e tij, meshkuj e femra, me të rinj dhe të moçëm.

Sot në Shqipëri, kemi disa shkolla fetare (medrese), me mësim të përgjithshëm dhe fetar. Kemi jashtë shtetit më tepër se dyqind djem dhe vajza, të cilët po studiojnë dhe po thellohen në shkencat e fesë tonë.

Këta, së bashku me prindërit e tyre kanë preferuar vazhdimin e studimeve fetare nga ato jofetare (por jo antifetare ), megjithëse këto të fundit sjellin fitime materiale shumë herë më tepër se ato fetare, mirëpo dashuria për fenë dhe dëshira për ta mësuar atë, është më e fortë për të fituar me të edhe pëlqimin e Zotit (xh.xh).

Të gjithë ne presim që këta studentë të kthehen, siç presin dhe prindërit e tyre, të afërmit dhe besimtarët.

E presim kthimin e tyre, të diplomuar, me sjellje të çmuara, me zemra të mbushura me kurajo për të ringjallur këtë vend me një jetë shembullore, plot shpirt feje dhe dije fisnike.

I presim të bashkëpunojnë për hir të mësimit të kësaj feje popullit, me dashuri për njëri- tjetrin dhe plot mirësjellje, pasi Profeti (a.s) ka thënë: "Nuk jam dërguar, veçse për të plotësuar mirësjelljen". [1]

Këta studentë kanë mësuar në vende të ndryshme islame, ku në disa zbatohet  feja në mënyrë private apo shoqërore, më tepër se në disa vende të tjera.

Në disa vende nuk kërkohet nga studentët të lëshojnë mjekra, të veshin gelabije[2], në vend të pantallonave, të mbulojnë kokën me takije (fes), njëkohë që në disa vende të tjera e kërkojnë atë sjellje.

Disa studentë jetojnë në vende ku është përhapur civilizimi i huaj më tepër se diku tjetër dhe shoqërohen me femra në bankat e shkollës, shohin e dëgjojnë gjëra që mund të ndikojnë negativisht në fenë e tyre.

Disa studentë studiojnë në vende ku mësohet dhe aplikohet medh'hebi hanefi, që është edhe medh'hebi popullor, në Shqipëri.

Disa të tjerë, në vende ku mësohet medh'hebi shafii, si në Damask në Universitetin "Ebu Nur", në shkollën e mesme "Furkan" etj. Disa të tjerë, në vende ku mësohet medh'hebi maliki, si në Tunizi, Libi, etj. Disa të tjerë mësojnë ibadetet në medh'hebin hanbeli, si ata që studiojnë në Rijad, Mekke dhe në Medinen e ndriçuar, në Arabinë Saudite.

Mirëpo, disa prej tyre, përkatësisht në Medinen e ndriçuar, i mësojnë ibadetet pa u bazuar në ndonjë medh'heb, pasi librat në të cilët mësojnë përmendin më se një medh'heb dhe studenti, me dëshirën apo vërejtjet e mësuesve, e mëson fenë në atë mënyrë pa u lidhur me ndonjë medh'heb të caktuar.

Këtu ndodh që studenti të pësojë ndryshime në fazat e zhvillimit të mendjes, pasi këta studentë që kanë dalë për studime jashtë vendit të tyre, ndoshta nuk kanë pasur ndonjë shtrat mësimesh fetare në vendin e tyre, ose kanë pasur fare pak njohuri.

Por, kur ata kthehen në vendin e tyre fillojnë t’u mësojnë njerëzve çfarë kanë mësuar vetë, veçanërisht ibadetet që duhen zbatuar.

E shumta e studentëve që kthehen nga studimet mendojnë se vetëm ajo çfarë ata sjellin është e sakta, ndërsa mendimet e tjera nuk janë të tilla, pa menduar se dijetarët e parë, edhe në vendin tonë, kanë lexuar edhe ata shumë mirë ajetet dhe hadithet, megjithatë kanë qenë në një drejtim, p.sh. hanefi, në bazë të kuptimit të fjalës së hadithit, kuptimit të ajetit, të mbështetur edhe në fjalët dhe mendimet e dijetarëve që në kohën e sahabëve e prapa, duke ditur edhe kundërshtimet e sahabëve në mesele të caktuara, si p.sh. a këndohet në falje prapa imamit, apo jo, gjëra, të cilat i shohin nëpër librat, që përmendin kundërshtimet e dijetarëve në çështje të caktuara… Mirëpo këta, me pak pasuri në dije kundërshtojnë "malet" në dije… dmth. u mungon largpamësia.

Disa të tjerë kthehen duke përbuzur medh'hebet e të tjerëve, duke folur me egërsi dhe duke harruar nderimin dhe respektimin e vëllezërve të tyre dhe mendimeve që ata kanë. Këta do të lodhen nesër dhe vendi do të lodhet me ta.

Kurse të tjerë, kthehen me mendime e vendime të reja. Ata e konsiderojnë veten si një tavolinë të madhe, të mbushur me mendime dhe vendime të ndryshme, në bazë të asaj çka ata zgjedhin, e çka ju pëlqen, e me to pastaj japin vendime të lloj-llojshme për jetën e re, që nuk bazohen në fe dhe në kërkesat e saj.

Më e rënda është kur studentë të veçantë sjellin mendime nga sekte që nuk përputhen me katër medh'hebet e njohura, që burojnë nga sekti kadjani e ai shiit.

Këta do të mundohen më shumë se të tjerët, pasi do të përpiqen shumë për të përhapur mendimet e tyre, herë me dhurata, herë me vizita, ose me libra që përmbajnë shpifje dhe gënjeshtra kundër sahabëve të parë dhe akuzime të ndryshme të regjistruara jashtë fakteve të shëndosha e të pëlqyeshme.

Sa e vështirë është kur një djalë i ri na kthehet me një besim të ndryshëm dhe të gabuar nga ai i yni, si kadjan p.sh, që nuk njeh Profetin tonë (a.s) për profet dhe beson se Islami pëson ndryshime, ose kur na kthehen shiitë, duke na folur me fjalë të ulëta kundër sahabëve të mëdhenj si: Ebu Bekri (r.a), Omeri (r.a), Osmani (r.a) e për shumë sahabë të ndershëm, që vetë Profeti (a.s) i ka lavdëruar me gojën e tij.

Ose, kur përhapin se Hz.Aliu (r.a) e ka merituar khalifatin para të tjerëve e shumë shpifje të tjera, duke përdorur gjithmonë fjalët e bukura e tërheqëse, në mënyrë që populli të rrëshqasë nga besimi i vërtetë e nga dijet e sakta, që i ka trashëguar nga hoxhët e vendit dhe ata të botës islame.

Këto janë, për mendimin tim, shkaqe, të cilat lutem të mos nxjerrin ngatërresa, për disa persona, në rrugën e tyre të rikthimit në fe, mbas një hije të gjatë, të rëndë e të frikshme që kaloi vendi ynë, gjatë periudhës 1967-1990, në kohën e regjimit komunist.