Muhamed Sytari
thirrës islam
Hadithe, këshilla, urtësi
(Në brendësinë e librave të shumtë të bibliotekës së Hafiz Qamil Tresi)

Në brendësinë e librave të shumtë të bibliotekës së Hafiz Qamil
Tresi, në ditarin e tij, në arkivin familjar e në shumë shënime
të tjera me shkrimin e dorës, të gjetura gjatë hulumtimit për
këtë studim, do të gjejmë edhe shumë hadithe profetike, këshilla
nga njerëz të ditur e urtësira nga më të ndryshmet, të cilat
dëshmojnë për tiparet kërkimore dhe studiuese të këtij njeriu të
ditur, kërkues në vazhdimësi të diturive.
Duke lexuar
pas rreshtave të lartpërmendur, është e pamundur të mos shikosh
të dukshme fytyrën e një njeriu të etur për dituri, të një
hatibi të preokupuar për përgatitjen e një hytbe xhumaje, të një
vaizi në kërkim të argumenteve të shumtë, me të cilët do të
ngrohë zemrat e dëgjuesve të tij dhe do të angazhojë mendjet e
tyre për të menduar e medituar rreth tyre.
Këto shënime
të vyera i kam ndarë në tre grupe, në hadithe, në këshilla, në
urtësira. Më poshtë po rreshtoj disa prej tyre, për efekt
ilustrimi dhe me qëllimin që dikush nga vaizët, hatibët a
kërkuesit e njohurive e urtësive islame, të përfitojë prej tyre.
Hadithe kudsijje[1]:
1. Thotë All-llahu (xh.sh): "Robi Im! Në se më përmend në vetmi,
të përmendi në vetmi, e nëse më përmend në shoqëri, të
shpërmendi në një shoqëri më të mirë se ajo".
2. Thotë All-llahu (xh.sh): "O bir i Ademit! Sa herë që të më
përmendësh, më ke falenderuar e sa herë që të më harrosh, më ke
mohuar".
3. Thotë All-llahu (xh.sh): "O bir i Ademit! Ngrihu drejt Meje,
të eci drejt teje. Ec drejt Meje, të vrapoj drejt teje".
4. Thotë All-llahu (xh.sh): "O Muhammed! Ai që më beson Mua dhe
nuk beson kaderin; të mirën e të hidhurën e tij, , le të kërkojë
një zot tjetër pos Meje"
5. Thotë All-llahu (xh.sh): "Robi Im besimtar, është më i dashur
te unë, se disa melekë".
Hadithe profetike:
1. Transmetohet nga Ibni Abbasi (r.a), se i Dërguari i All-llahut
(s.a.v.s) ka thënë: "Do të hyjnë në xhennet, shtatëdhjetë mijë
prej ymmetit tim, pa llogari".
2. Ka thënë Resulull-llahi (s.a.v.s): "Janë dy fjalë, të lehta
në gojë, të rënda në peshore, të dashura për Mëshiruesin:
Subhanall-llahi ve bihamdihi, subhanall-llahil-adhim".[2]
3. Ka thënë Profeti (a.s) : "Ia kaloi një dirhem, njëqind mijë (dirhemëve)".[3]
4. Ka thënë Profeti (a.s): "Gibet është ta përmendësh vëllanë
tënd me diçka që ai e urren".[4]
5. Ka thënë Profeti (a.s ): "Mëshiruesit i mëshiron Mëshiruesi".[5]
6. Ka thënë Profeti (a.s): "Mëshironi ata që janë në tokë, t'ju
mëshirojë kush është në qiell".[6]
7. Ka thënë Profeti (a.s): "Kur të vdesë njeriu do t'i
ndërpriten punët,
përveç tri gjërave: sadekaja e vazhdueshme, dituria me të cilën
sjell dobi, ose një fëmijë i mirë që lutet për të"[7].
8. Ka thënë Profeti (a.s): "Duaj për njerëzit atë që do për
veten tënde".[8]
9. Ka thënë Profeti (a.s): "Nuk beson asnjëri prej jush derisa
të dojë për vëllanë e tij atë që do për veten e tij".[9]
10. Ka thënë Profeti (a.s): "Sikur ta dinin njerëzit se çfarë ka
në Ramazan, do të dëshironin që i gjithë viti të ishte Ramazan".
11. Ka thënë Profeti (a.s): "Zotëria i muajve është Ramazani dhe
zotëria i ditëve është xhumaja".[10]
12. Ka thënë Profeti (a.s): "Shpejtojeni iftarin dhe vonojeni
syfyrin".[11]
Ka thënë Profeti (a.s): "Hani syfyr, sepse në syfyr ka bereqet".[12]
13. Ka thënë Profeti (a.s): "Ai që e agjëron Ramazanin dhe e
pason me gjashtë ditë nga Shevvali, është si të ketë agjëruar të
gjithë vitin".[13]
14. Ka thënë Profeti (a.s): "Ai që merr abdes në mënyrë të duhur,
pastaj vjen për të falur xhumanë, dëgjon (hytben) dhe heshtë, do
i falen gjynahet e krejt javës".
15. Ka thënë Profeti (a.s): "Nuk qëndron dashuria e kësaj bote
dhe dashuria e Ahiretit në zemrën e një besimtari, sikurse nuk
rri uji dhe zjarri në një enë të vetme".
16. Ka thënë Profeti (a.s): "Besimi është lakuriq; rrobat e tij
janë devotshmëria, frutet e tij dituria dhe stolitë e tij turpi".
17. Ka thënë Profeti (a.s): "Dhikri më i mirë është La ilahe
il-lall-llah dhe duaja më e mirë është Elhamdu lil-lah".[14]
Nga monografia e thirrësit islam Muhamed Sytari:
“Hafiz
Qamil Tresi- në gjurmët e një biblioteke që sfidon heshtjen e
kohës”,
Shkodër, 2006.
[1]
Në lidhje me hadithin kudsi, është thënë: "Ky term i
atribuohet një sërë thënieve profetike, që i transmeton
Profeti (a.s) nga All-llahu i Madhëruar, me revelatë, me
inspirim apo me ëndërr. Disa prej tyre fillojnë me
thënien e tij (s.a.v.s): "Ka thënë All-llahu (xh.sh)",
ose: "Thotë All-llahu (xh.sh)..."- Shih: Ebu Abdurr-Rrahman
Kemal ibn Besjuni El-Ebjani el-Misri: "Mu'xhemul-ehadithil-kudsijje",
botimi i 1-rë, Bejrut, 1993, fq. 3.
[2]
Këtë hadith e transmeton Ahmedi, Bukhariu dhe Muslimi,
Tirmidhiu, Ibn Maxhe nga Ebu Hurejra (r.a). Imam Sujuti
në "El-xhamius-sagir", e shënon si të saktë (sahih), me
numër 6376, fq. 397.
[3]
Këtë pjesë hadithi e transmeton Nesaiu nga Ebu Dherri (r.a),
si dhe Nesaiu, Ibni Hibbani dhe Hakimi nga Ebu Hurejra (r.a).
Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e shënon si të saktë
(sahih), me numër 4650, fq. 286.
[4]
Këtë hadith e transmeton Ebu Davudi nga Ebu Hurejra (r.a).
Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e shënon si të saktë
(sahih), me numër 5822, fq. 359.
[5]
Përmendet më poshtë.
[6]
Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir" e rreshton kështu:
"Mëshiro atë që është në tokë, të mëshiron ai që është
në qiell", transmetuar nga Tabaraniu në "El-Kebir" nga
Xheriri (r.a), si dhe Tabaraniu në "El-Kebir" dhe Hakimi
në "El-Mustedrek" nga Ibni Mes'udi (r.a), si të saktë (sahih),
me numër
941, fq. 64. Ndërsa hadithi i mësipërm është pjesë e një
hadithi të gjatë, që fillon kështu: "Mëshiruesit i
mëshiron All-llahu i Madhëruar, mëshironi ata që janë në
tokë ju mëshiron kush është në qiell...", transmetuar
nga Ahmedi, Ebu Davudi, Tirmidhiu dhe Hakimi nga Ibni
Omer (r.a), me numër 4489, fq. 275.
[7]
Transmetuar nga Bukhariu në "El-Edeb", Muslimi, si dhe
treshja Ebu Davudi, Nesaiu dhe Tirmidhiu. Imam Sujuti në
"El-xhamius-sagir", e shënon si të dobët (daif), me
numër 850, fq.58. Ndërsa Imam Mennavi në "Fejdul-Kadir",
(v.1, fq.548-549) nuk e shënon gradën e këtij hadithi,
duke u mjaftuar me shënimin e transmetuesve të tij.
[8]
Transmetohet nga Bukhariu në "Et-Tarikh", Ebu Ja'la në
Musnedin e tij, Tabaraniu në "El-Kebir", Hakimi në "El-Mustedrek"
dhe Bejhekiu në "El-Iman", nga Jezid in Usejd (r.a).
Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e shënon si të saktë
(sahih), me numër 222, fq. 20.
[9]
Transmetuar nga Ahmed në Musnedin e tij, Bukhariu dhe
Muslimi, Tirmidhiu, Nesaiu, Ibn Maxhe, nga Enesi (r.a).
Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e shënon si të saktë
(sahih), me numër 9940, fq. 586.
[10]
Në këtë formë nuk e kam gjetur, por të ndarë nga
njëri-tjetri, janë përmendur disa hadithe, si ai i
transmetuar nga Ahmedi në Musnedin e tij dhe Bukhariu në
"Tarikh", nga Sa'd in Ubade (r.a): "Zotëria i ditëve te
All-llahu, është xhumaja...", ose hadithi i transmetuar
nga Bezzari dhe Bejhekiu në "El-Iman", nga Ebu Saidi (r.a):
"Zotëria i muajve është muaji Ramazan..."..
[11]
Transmetuar nga Tabaraniu në "El-Kebir", nga Ummi Hakim.
Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e shënon si të saktë
(sahih), me numër 5397, fq. 334.
[12]
Transmetuar nga Ahmedi në Musnedin e tij, Bukhariu dhe
Muslimi, Tirmidhiu, Nesaiu, Ibn Maxhe, nga Enesi (r.a),
etj. Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e shënon si të
saktë (sahih), me numër 3291, fq. 197.
[13]
Transmetuar nga Ahmedi në Musnedin e tij, Muslimi dhe
katërshja Ebu Davudi, Tirmidhiu, Nesaiu dhe Ibn Maxhe,
nga Ebu Ejjubi (r.a). Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir",
e shënon si të saktë (sahih), me numër 8777, fq. 531.
[14]
Transmetuar nga Tirmidhiu, Nesaiu, Ibn Maxhe, Ibn
Hibbani në Sahihun e tij dhe Hakimi në "El-Mustedrek",
nga Xhabiri (r.a). Imam Sujuti në "El-xhamius-sagir", e
shënon si të saktë (sahih), me numër 1253, fq. 79.