Imam Muhamed Sytari

Shkak i këtyre rreshtave u bënë disa vargje të shkëputura nga një ilahi e gjatë e krijuar nga Hafiz Jusuf Këlmendi (1876-1943), një ndër muxhizët e shquar të Shkodrës në fillim-shekullin 20.

Në vargjet 9-10, nga 74 vargjet e kësaj ilahie të botuar me shkronja arabe, hafizi bën një konstatim të thjeshtë, por shumë të rëndësishëm për saktësinë e besimit të çdo muslimani. Thotë:
 
Xhim- Xhumle Pejgamberanë     me’mûr jem mej bâ tasdík
Pej Zotit qi çue jân     trim e grû duhet me dít
 
Kuptimi i këtyre vargjeve është: “Xhim (shkronja e pestë e ebxhedijes arabe)- Të gjithë të dërguarit e Zotit, jemi të urdhëruar t’i vërtetojmë e t’i besojmë. Ata janë të dërguar nga ana e Tij dhe këtë duhet ta dijë çdo burrë e ço grua”.

Në këto vargje flitet për besimin në të dërguarit e All-llahut, të cilët jemi urdhëruar t’i besojmë pa përjashtim, edhe për faktin e qenies së tyre pjesëtarë të një familje të madhe besimore, që edhe pse ka degë të shumta, ka një trung të vetëm e të pandryshueshëm. Për këtë, në Kur’anin Famëlartë urdhërohet: “I dërguari i besoi asaj që iu shpall prej Zotit të tij, e ashtu edhe besimtarët. Secili i besoi All-llahut, melekëve të Tij, shpalljeve të Tij, të dërguarve të Tij. Ne nuk bëjmë dallim në asnjërin nga të dërguarit e Tij...”.[1]
           
Fillimisht duhet ditur se dërgesa profetike nuk mund të fitohet me vepra e përkushtim, por ajo është përzgjedhje hyjnore nga All-llahu (xh.sh)!
           
Të dërguarit, janë ajka e përzgjedhur në mesin e njerëzisë nga All-llahu i Madhëruar,[2] të cilëve u shpalli Librat e Tij dhe u zbriti ligjet që të lajmëronin njerëzit për atë çfarë Zoti kishte zbritur. Detyra e tyre ishte të thërrisnin njerëzit në besim dhe në veprimin e asaj që ka zbritur prej Zotit të botërave për të arritur në këtë mënyrë kënaqësitë e kësaj bote dhe të jetës së ardhshme.[3]
           
Të dërguarit e përmendur në Kur’an janë 25: Ademi, Idrisi, Nuhi, Hudi, Salihi, Ibrahimi, Luti, Ismaili, Is’haku, Jakubi, Jusufi, Ejubi, Dhulkifli, Shuajbi, Musai, Haruni, Iljasi, Eljesai, Davudi, Sulejmani, Junusi, Zekerija, Jahja, Isai dhe Muhammedi, paqja dhe shpëtimi i All-llahut qoftë mbi ta.
 
Ndër kushtet e të dërgurit të All-llahut, përmendim[4]:
           
Të jetë i gjinisë mashkullore, sikurse dëshmohet në Kur’an: “Ne nuk dërguam para teje vetëm se burra nga banuesit e qyteteve, të cilët i pajisëm me shpallje”[5], që do të thotë se femra nuk mund të jetë profete, sikurse po dëgjojmë e po shohim në ditët e sotme, në një kohë kur injoranca fetare në mesin e masës është rritur më shumë se asnjëherë tjetër dhe kur dexhalët e ndryshëm kanë gjetur terren për të shitur mallin e tyre të kalbur me më të lartin çmim!?
           
Të jetë i lirë,  jo rob, që do të thotë se Lukmani i urtë, nuk ishte profet, por njeri që i ishte dhënë urtësia: “Ne i patëm dhënë Llukmanit mençuri të përsosur”[6].
           
Përtej kësaj, dera e dërgesës profetike është mbyllur me dërgesën e hazreti Muhammedit (a.s) që është edhe vula e të dërguarve. Në Kur’anin Famëlartë urdhërohet: “Muhammedi nuk ka qenë babai i asnjërit prej burrave tuaj, por ai ishte i dërguari i All-llahut dhe vulë e të gjithë pejgamberëve, e All-llahu është i dijshëm për çdo send”.[7]
           
Besimi në të dërguarit, do të thotë, vërtetimi i plotë i dërgesës profetike të secilit prej tyre që është përmendur në Kur’an dhe vërtetimi i përgjithshëm i të gjithë atyre që nuk i ka përmendur Kur’ani.[8] Në Librin e All-llahut urdhërohet: “S'ka dyshim se ata që nuk besojnë All-llahun dhe të dërguarit e Tij, dëshirojnë të bëjnë dallim mes All-llahut dhe të dërguarve të Tij e thonë: “Ne i besojmë disa e nuk i besojmë disa të tjerë” e mes këtij duam të marrin një rrugë - Të tillët janë jobesimtarët e vërtetë; e Ne kemi përgatitur dënim të fortë e nënçmues për jobesimtarët”[9]

[1] Kur’ani, Bekare, 285.
[2] Kur’ani Famëlartë dëshmon: “All-llahu e di më së miri, ku ta vërë dërgesën (shpalljen) e Vet.”- Kur’ani, En’am, 124.
[3] Ali Sherbexhi, “Akidetul-muslim”, botimi I, Damask, 1994, fq. 51.
[4] Muhammed el-Habesh dhe Alauddin el-Hamvi, “El-vexhiz fi sherhi xheuheretit-teuhid”, pa vend e vit botimi, fq. 57.
[5] Kur’ani, Jusuf, 109.
[6] Kur’ani, Lukman, 12.
[7] Kur’ani, Ahzab, 40
[8] Ali Sherbexhi, “Akidetul-muslim”, botimi I, Damask, 1994, fq. 54.
[9] Kur’ani, Nisa, 150-151.